Kamieniołom Seč koło Rudic: kolorowe piaski, organy geologiczne i zasady zwiedzania

OPUBLIKOWANO: 13. 10. 2026 Czas czytania: 4 min

Kamieniołom Seč koło Rudic to dawna piaskownia, w której do 1993 roku wydobywano piaski szklarskie i odlewnicze. Jego ściany mienią się bielą, żółcią, ochrą, pomarańczem i czerwienią, a odwiedzający porównują go do Tęczowych Gór na Islandii. Dla geologów jest to jedyny zachowany profil warstw rudickich w Krasie Morawskim: piasków i iłów z dolnej kredy, które wypełniły głębokie zapadliska krasowe w wapieniu, czyli tzw. organy geologiczne. Od roku 2022 jest pomnikiem przyrody. Wstęp jest bezpłatny, ale po terenie wolno poruszać się wyłącznie wyznaczoną ścieżką. Nie wolno podchodzić do ścian kamieniołomu, kopać w zboczach ani szukać geod łopatą, podobnie jak rozpalać ognisk i biwakować. Nad kamieniołomem znajduje się płatny parking gminy Rudice.

SZYBKIE LINKI 🎨 Skąd te kolory · 🪨 Warstwy rudickie i geody · 🕰️ Z historii wydobycia · ⚠️ Zasady · 🚗 Jak dojechać · ❓ Najczęstsze pytania

O kamieniołomie Seč przez długi czas wiedziano głównie w samych Rudicach. Był to obszar górniczy z zakazem wstępu, choć ludzie i tak tu zaglądali. Od 2024 roku teren jest przygotowany dla odwiedzających: są tablice edukacyjne i ścieżka prowadząca z góry aż nad wodę. To jedno z niewielu miejsc w Krasie Morawskim, gdzie widać, co leży nad wapieniem, a nie w nim.

Skąd te kolory

Barwy zawdzięczamy kaolinowi i związkom żelaza. W wyższych warstwach występują białe piaski kwarcowe, obok nich czerwonawe piaskowce żelaziste. Czerwone i brązowe warstwy w dolnych partiach ścian zdradzają obecność żelaza.

Według doniesień prasowych kamieniołom zajmuje powierzchnię około 18 tys. m². Na dnie znajdują się niewielkie jeziorka, w których żyją płazy. Po zakończeniu wydobycia przyroda szybko odzyskuje to miejsce.

Warstwy rudickie, organy geologiczne i geody

Na początku kredy powierzchnia wapienna była odsłonięta, a w tropikalnym klimacie wykształcił się w niej kras ze skalnymi wieżami i głębokimi przepaściami. Do tych zagłębień spłukiwane były następnie piaski, iły i okruchy rogowców. Tak powstały warstwy rudickie. Głębokie wypełnienia w wapieniu nazywa się w terminologii fachowej organami geologicznymi.

Według Administracji Obszaru Chronionego Krajobrazu (CHKO) w kamieniołomie Seč widać to tak wyraźnie, jak nigdzie indziej w Krasie Morawskim:

• Profil warstw rudickich jest jedynym zachowanym na całym obszarze Krasu Morawskiego.
• Wapienne wieże wyłaniają się z barwnych piasków w południowej i południowo-wschodniej części kamieniołomu.
• Limonit tworzy na styku z wapieniem naloty i skorupy. To właśnie z rud żelaza z warstw rudickich przez stulecia wytapiano tu żelazo.
• Geody kwarcowe, czyli puste w środku kule z kryształami wewnątrz, występują w skaolinizowanych poziomach zwanych bielinami. Więcej w artykule Geody z Rudic.
• Skamieniałości. W skrajnej części kamieniołomu znajdują się wychodnie wapieni z koralowcami, stromatoporami i ramienionogami, a w warstwach znaleziono także jurajskie skamieniałe gąbki.

Z historii wydobycia

W okolicach Rudic rudę żelaza z warstw rudickich wydobywano już w czasach prehistorycznych, a w VIII i IX wieku stały tu duże huty. Najintensywniej kopano w XVIII i XIX wieku w szybach głębokich na 20 do 140 metrów, aż do 1893 roku, kiedy złoża zostały wyczerpane. Później wydobywano już tylko iły i piaski na potrzeby ceramiki, form odlewniczych i szkła. O hutnictwie w okolicy piszę w artykule Żelazny kras.

Seč to kamieniołom odkrywkowy piasków szklarskich i odlewniczych. Wydobycie zakończyło się tu w roku 1993. Mieszkańcy okolicznych miejscowości długo przyjeżdżali tu po drobny piasek do tynków. Dziś wjazdy są zablokowane. W roku 2022 AOPK (czeska Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu) ogłosiła kamieniołom pomnikiem przyrody Rudice-Seč. Chroni się tu nie tylko geologię, ale także okresowe zbiorniki wodne, widłaka goździstego i kumaka nizinnego. Kamieniołomem zarządza Szkolne Przedsiębiorstwo Leśne Uniwersytetu Mendla.

Zasady zwiedzania

Kamieniołom jest pomnikiem przyrody i kontrole prowadzi tu straż przyrody. Według Administracji CHKO i zarządcy kamieniołomu obowiązują następujące zasady:

• Poruszamy się wyłącznie wyznaczoną ścieżką. Nie zbliżajcie się do podstawy ścian ani do górnej krawędzi, grożą osuwiska. Wspinanie się po ścianach jest zabronione.
• Nie kopiemy. Rycie w zboczach i kopanie dołów jest zabronione. Geodę, na którą natraficie leżącą luzem, według Administracji CHKO możecie zabrać, ale kopanie i szukanie z łopatą już nie. Grozi mandat.
• Żadnych ognisk, biwakowania ani dużych imprez.
• Kąpiel i budowanie zamków z piasku na dnie kamieniołomu według Administracji CHKO nie przeszkadzają.
• Psy mogą tu wchodzić, ale sprzątajcie po nich.
• Toaleta jest tylko na parkingu nad kamieniołomem. Bufetów ani straganów tu według Administracji CHKO nie będzie, coś do jedzenia znajdziecie w Rudicach.

Ogólne zasady obowiązujące na terenie CHKO znajdziecie w artykule Zasady obowiązujące w CHKO Kras Morawski.

Jak dojechać i co jeszcze zobaczyć w okolicy

• Samochodem: płatny parking gminy Rudice nad kamieniołomem (parking U hrušky, czyli „Pod gruszą”), na północny zachód od wsi.
• Pieszo: wokół kamieniołomu prowadzi ścieżka dydaktyczna Rudické doly (Kopalnie Rudickie). Z parkingu do kamieniołomu schodzi się po utwardzonej ścieżce.
• Rudice: wiatrak z muzeum i centrum informacji turystycznej, zob. Rudice.
• Rudickie Propadání leży niedaleko stąd. To inne chronione miejsce: narodowy pomnik przyrody, w którym Jedovnický potok znika pod ziemią.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do kamieniołomu Seč jest bezpłatny? Tak, wstęp jest wolny. Płaci się tylko za parking gminy Rudice.

Czy w kamieniołomie Seč mogę znaleźć geodę? Geodę leżącą luzem możecie zabrać. Kopanie i szukanie z łopatą jest zabronione.

Czy w kamieniołomie Seč wolno się kąpać? Według Administracji CHKO kąpiel na dnie kamieniołomu jest dozwolona. Ogniska i biwakowanie są zabronione.

Dlaczego kamieniołom Seč jest kolorowy? Barwy zawdzięcza kaolinowi i związkom żelaza w piaskach warstw rudickich.

Informacje zweryfikowane na dzień 13. 10. 2026. Źródła: AOPK ČR, Rozbory CHKO Moravský kras (2017), stanowisko nr 44 oraz rozdział o wydobyciu surowców mineralnych; L. Slezák, Geologický průvodce Moravským krasem (warstwy rudickie w okolicy Rudic); Rozporządzenie AOPK ČR o ogłoszeniu PP Rudice-Seč (2022); Novinky.cz: Lom Seč očekává turisty (4. 12. 2023) oraz Barevné písky lomu Seč (2. 9. 2024), oba z wypowiedzią Antonína Tůmy z Administracji CHKO; Kudy z nudy: Lom Seč u Rudice.

Zauważyliście błąd lub nieaktualną informację? Napiszcie do nas.